Waarom dit thema?

Het incidenttype cybercriminaliteit is voor zorgorganisaties van groot belang omdat de zorgsector sterk afhankelijk is van digitale systemen en er gewerkt wordt met gevoelige persoonsgegevens. Een cyberincident kan de continuïteit van zorg direct verstoren doordat systemen, medische apparatuur en patiënten informatie niet beschikbaar zijn. De zorgsector kan een aantrekkelijk doel zijn voor cybercriminelen omdat het openbaar maken van persoonsgegevens als chantagemiddel ingezet kan worden of de data gemanipuleerd kan worden.

Wat loopt er al?

Op het thema van cybercriminaliteit wordt door zorgpartners, Bureau Acute Zorg Euregio en GHOR Twente gewerkt aan het versterken van cyberweerbaarheid van de zorgketen. Dit doen we op de volgende manier:

Expertgroep Cybercrisis, dit is een regionaal netwerk van zorgorganisaties, Bureau Acute Zorg Euregio, Z-CERT en GHOR dat zich richt op het versterken van de cyberweerbaarheid van de zorgketen in Twente en Oost-Achterhoek. De groep deelt kennis, ervaringen, dreigingen en incidenten met als doel voorbereid te zijn op cybercrises.
Regionale kennisbijeenkomsten, zoals het festival ‘Cybersecurity in de zorg’.
Bureau Acute Zorg Euregio en GHOR werken samen in het aanbieden van OTO-activiteiten onder andere gericht op cyberincidenten.
De Europese NIS2-richtlijn, die vanaf 2026 wordt gehandhaafd, legt een duidelijke bestuurlijke verantwoordelijkheid bij zorgorganisaties. Daarom organiseerden Bureau Acute Zorg Euregio samen met Zorgnetoost en cyberveilig Nederland in 2025 voor het eerst de ‘NIS2 Masterclass voor zorgbestuurders’ in Twente. In totaal hebben 24 zorgbestuurders uit de regio Twente en Oost-Achterhoek de NIS2 Masterclass afgerond. Vanwege de blijvende relevantie van het onderwerp en de grote belangstelling wordt de masterclass in 2026 opnieuw georganiseerd.

Wat laat het zorgrisicoprofiel zien?

De analyse in het zorgrisicoprofiel laat zien dat veel zorginstellingen al maatregelen treffen, maar dat er nog kansen liggen om beter voorbereid te zijn op digitale ontwrichting. Bij een deel van de zorgorganisaties ontbreken crisis- en herstelplannen. Technische kennis is versnipperd en het is onduidelijk wat de GHOR, veiligheidsregio en Bureau Acute Zorg Euregio kunnen betekenen.

Waar zetten we gezamenlijk op in (2026-2027)?

Versterken van continuïteit bij ICT-uitval.
Vergroten van kennisdeling binnen de zorgketen.
Verbeteren van samenwerking tussen ICT, crisisbeheersing en bestuur.

Concrete acties zorgorganisaties

Planvorming

Zorg voor planvorming bij uitval van patiëntgegevens. Neem hierin in ieder geval op:
- concrete werkinstructies voor zorgverleners;
- een uitgewerkt tijdelijk registratiesysteem;
- duidelijke richtlijnen voor privacy en gegevensbescherming tijdens de noodprocedure.

Techniek en ICT

Ontwikkel een structurele werkwijze om technische informatie te vertalen naar begrijpelijke en handelingsgerichte informatie voor beleidsmedewerkers, en verwerk dit in bestaande crisisplannen. Denk hierbij onder andere aan:
- het aanwijzen en inrichten van een liaisonfunctie tussen ICT en beleid;
- het betrekken van technische experts bij relevante crisisteams.
Zorg voor structurele afstemming tussen ICT/technische medewerkers en collega’s die zich bezighouden met planvorming, veiligheid en crisisbeheersing.
Stel een gevalideerd en actueel systeemregister beschikbaar met daarin de gebruikte software en hardware, inclusief leveranciers, onderlinge afhankelijkheden en de mogelijkheden voor leveranciers om systemen op afstand te beheren of uit te kunnen schakelen.
Borg dat bij een cyberincident tijdig specialistische ondersteuning beschikbaar is.
- Maak indien nodig vooraf contractuele afspraken met externe partijen over ondersteuning.

Concrete acties GHOR Twente

Risicobeheersing

Onderzoek samen met Bureau Acute Zorg Euregio de behoefte aan kennisontwikkeling en ondersteuning op het gebied van cyberweerbaarheid binnen de zorgketen. Bepaal op basis hiervan welke vervolgacties nodig zijn om deze behoefte te adresseren.

Zorgcontinuïteit

Zorg samen met BAZE ervoor dat de expertgroep cybercrisis beschikt over een passende vertegenwoordiging van relevante zorgpartners en expertisegebieden en versterk de groep waar nodig. Versterk de aansluiting tussen landelijke, regionale en lokale initiatieven op het gebied van cyberweerbaarheid, zodat kennis, producten en ontwikkelingen beter worden benut.
Ontwikkel een aanpak voor het delen van kennis, ervaringen en leerpunten over cyberweerbaarheid binnen de zorgketen.